| Heemkring Sandelyn ging officieel van start in 1969. In 1983 werd de vereniging omgevormd tot een vzw. De collectie bevat in de eerste plaats een aanzienlijk aantal boeken (ca. 2400). De inhoud van de verzameling is erg divers: er is veel aandacht voor regionale geschiedenis en voor typisch volks- en heemkundige onderwerpen (toponymie, geschiedenis en volksdevotie). Daarnaast werden ook schenkingen opgenomen van schoolboeken, toeristische gidsen en kookboeken. Vermeldenswaard zijn twee deelverzamelingen die de vereniging bewaart: de bibliotheekcollectie van Jozef Helsen, een onderzoeker die voornamelijk toponymie bestudeerde, en de verzameling van de beroemde heemkundige René Lambrechts, die voornamelijk de volksdevotie onderzocht. De tijdschriften die de kring door de jaren heen verzamelde beslaan ca. 10 strekkende meter en gaan goeddeels over dezelfde onderwerpen als de boeken: volkskunde, heemkunde en regionale geschiedenis. Daarnaast bezit de kring enkele oudere jaargangen van algemene tijdschriften, zoals Naamkunde, Volkskunde en Bijdragen tot de Geschiedenis. Er worden ook een beperkt aantal andere periodieken bewaard. Zo werden in het verleden consequent de regionale bladzijden van het Parochieblad Herenthout (1950-1980) bijgehouden, een reclameblad uit de regio en De Zondagsvriend (ca. 1950-1980). De kring verzamelt ook archiefmateriaal over de regio, zowel originelen als kopieën. Zo bezit de kring een cijnsboek (1627) en kopieën uit het gemeente- en het rijksarchief. Deze stukken werden verzameld ten behoeve van het onderzoek van de geïnteresseerde leden. Daarnaast hebben ook twee verenigingen een deel van hun archief gedeponeerd: de Wielervereniging Herenthout en de KWB. Ten slotte is er het archief van de familie Torfs, die vijf generaties lang actief was als kerkornamentenmakers. Zij schonk haar archief aan de ‘t Sandelyn, met o.a. boekhoudkundige stukken en reeksen catalogussen. Wat iconografische bronnen betreft, heeft de kring heel wat interessant materiaal voor onderzoekers. Allereerst bezit hij een fototheek met 3500 foto’s. Een groot deel daarvan (ca. 2000) brengt het carnaval in de gemeente in beeld. De rest van de foto’s wordt ontsloten met een aantal trefwoorden. Het gaat over thema’s als: onderwijs, dorpszichten, landschappen, evenementen, volksdevotie, sport, WOI en II, jubilea, volkssporten, het verenigingsleven, personen en groepen, brandweer, kringleven, middenstand en toneel. Daarnaast bewaart de kring een schenking prentkaarten met foto’s van een 500-tal oorlogsmonumenten in België en Noord-Frankrijk uit de periode voor WOII. Voor de kaarten en plannen richt ‘t Sandelyn zijn verzameling voornamelijk op de eigen streek. Zo werden kopieën van oude historische kaarten en stafkaarten verzameld én een originele pachtkaart van 1745 (op perkament en in een houten opbergrol). De kring bezit daarnaast een 20-tal plannen van huizen, de kerk en een kapel uit de regio. De vereniging bewaart ook nog een 80-tal affiches, de meeste n.a.v. carnaval en andere evenementen in Herenthout. Voor genealogen zijn vooral de bidprentjes (ca. 12.000 stuks, de oudste van 1890) en rouwbrieven (ca. 2500 stuks, te beginnen in 1960) interessant. Bij beide bronnentypes ligt de focus op de eigen en de omliggende gemeenten. Ook het audiomateriaal van Sandelyn is boeiend. De 20 cassettes bevatten interviews met oudere inwoners van Herenthout waarin zij vertellen over oude ambachten, het leven op de boerderijen en het dorpsleven. De interviews werden in de periode 1980-2000 afgenomen. Bij de 20 videocassettes (uit dezelfde periode als de geluidscassettes) zitten ook een aantal interviews, en verder films rond de processie, de inhaling van de pastoor en andere dorpsevenementen. Ten slotte verzamelden de leden van ’t Sandelyn ook kleinere knipsels, foldertjes, enz. in een 40-tal thematische dossiers. In die dossiers vinden we zelfs toegangsticketten voor bepaalde evenementen. De mappen behandelen in hoofdzaak het verenigingsleven in Herenthout en zijn geordend volgens trefwoord. Petra Vanhoutte |
