| In 1991 werd een vergadering belegd met als doel het oprichten van een heemkundige kring in de gemeente Retie. De oprichting was spoedig een feit en het bestuur koos voor de naam ‘Heemkundige Kring Zeven Neten vzw’. In Retie vloeien immers zeven ‘neten en neetjes’ (waterlopen). De heemkring heeft als doel de gemeente- en kerkarchieven, en zo mogelijk ook privéarchieven, te onderzoeken en te ontsluiten voor het brede publiek. Ook trachten de vrijwilligers alles te onderzoeken en te bewaren wat kan bijdragen tot de kennis van Retie en zijn inwoners. De heemkundige collectie geeft een mooi beeld van een collectie van een doorsnee heemkring. De verschillende documenttypes zijn in gelijke mate vertegenwoordigd. Iedereen met interesse voor Retie en zijn geschiedenis kan terecht in het documentatiecentrum, of het nu gaat om stamboomonderzoek, de geschiedenis van de eigen vereniging of een eindverhandeling. In het werklokaal valt eerst en vooral de boekencollectie (ca. 13 meter) op. Het gaat vooral om werken over de lokale geschiedenis van Retie, de omliggende gemeenten en de Kempen in zijn geheel. Er zijn ook algemene geschiedkundige werken. Daarnaast zijn er een verzameling ‘kerkelijke’ boeken (oudste: eind 19e eeuw) en een 10-tal naslagwerken. Naast deze boeken treffen we in de bibliotheek ook een tijdschriftencollectie aan, vooral heemkundige tijdschriften zowel van de eigen kring en overkoepelende organisaties als van andere heemkringen in Antwerpen én Noord-Brabant. De collectie bevat ook natuurtijdschriften. Ook exemplaren van De Zuiderkempen en een reeks van de KADOC Nieuwsbrief zijn erin opgenomen. Ten slotte is er de reeks De 25 dagen van Vlaanderen. Alles samen beschikt de heemkring over ca. 50 tijdschriften. In het documentatiecentrum kunnen zowel documenten uit het parochie- en het gemeentearchief geraadpleegd worden als familie-, verenigings- en bedrijfsarchieven. Zo zijn er dubbels van het archief van de kerkfabriek van Schoonbroek en van enkele kapelarchieven (kapel van Werbeek, kapel van Obroek en Sint-Pieterskapel). Er is ook het archief van het vroegere klooster Sint-Annadaal (1850-2000). Het beperkte aantal kopieën van de parochieregisters en de burgerlijke stand van Retie ten slotte worden vaak geconsulteerd (samen 1596-1901). De kring bewaart 9 verenigingsarchieven: de Retiese studentenbond (1912–2002), het Davidsfonds (1929-), de Sint-Antoniusgilde (1586-2000, in bruikleen), de Sint-Sebastiaansgilde (1422-), de Sint-Barbaragilde (1615-1825, gedeeltelijk), de wielerclub De Mastentop (verslagboek 1945-1955), de Biegilde (verslagboek), de Eucharistische Kruistochters (EK, verslagboek) en de eigen heemkring (1991-). Ook documentatie betreffende de gemeentelijk bibliotheek en een heemkundige studie door de studentenbond uit 1942 kan er teruggevonden worden. Daarnaast lieten ook Brouwerij van Gansewinkel (1850-1950) en Sigarenmakerij De Oude Linde (1880-1970) een groot deel van hun bedrijfsarchief na aan de heemkring. Ten slotte zijn er archiefdocumenten van het Koninklijk Domein der Kempen, het latere Provinciaal Domein Prinsenpark, in de collectie ondergebracht. De ca. 3000 foto’s, 500 dia’s en 250 prentkaarten schetsen een mooi beeld van Retie gedurende de jongste 115 jaar. Ook de vele krantenknipsels (oudste: 1850, in kopie) zijn een belangrijke bron voor de plaatselijke geschiedenis. Ze komen uit kranten als Het Nieuwsblad van Mol, Het Annoncenblad van Moll, De Belgische Molenaar, Gazet van Antwerpen, De Standaard, Het Zoeklicht en De Kempenaar. Daarnaast bieden ook de sinds de jaren 1950 integraal bijgehouden tweemaandelijkse gemeenteperiodiek Reties Informatieblad en het maandblad Onderox (2002-) een schat aan plaatselijke informatie. Het kaartenkabinet (een 20-tal kaarten, waarvan de oudste uit 1727) bevat reproducties van de Ferraris- en Vander Maelekaart, enkele topografische en stafkaarten en een reeks kopieën van kadasterplannen. De collectie Retiese stratenplannen laat een mooie evolutie zien en ten slotte zijn er nog een tiental plannen van wegenwerken (vanaf 1950). Affiches (25 à 30 stuks) kregen ook een plaats in het documentatiecentrum. We vinden er o.m. affiches van de viering van de dichter Lodewijk De Koninck, van verkiezingen, aanplakbiljetten voor o.a. de rattenbestrijding en de verkoop van gronden en gebouwen (de jaren 1930) en affiches van de evenementen van de eigen heemkring. Daarnaast zijn er nog een 4-tal dozen specifiek over WOI en II. Interessant is de collectie vlaggen (12) van de Heilig Hartbond, de Algemene Katholieke Vlaamse Studentenbond, de brandweer, de oud-strijders 1914-1918, de Nationale Koningsgezinde Beweging, de Eucharistische Kruistocht, de Burgerbescherming en de Sint-Antoniusgilde. Ten slotte zijn er voor genealogen de collecties overlijdenskaartjes die huis aan huis gestuurd worden, bidprentjes (4000 à 5000 stuks), rouwbrieven, familiestambomen en kwartierstaten (een boek en 2 archiefdozen). Kevin Geuens |
