| In het documentatiecentrum van de Heemkring Hoghescote vzw, gevestigd in Zaal De Kroon, vinden we een schat aan informatie over de lokale geschiedenis. Alle mogelijke documenttypes zijn in de collectie vertegenwoordig. De vrijwilligers van de heemkring zijn zowel geïnteresseerd in de oude als in de meer recente geschiedenis van hun Noord-Antwerpse gemeente. Hoghescote heeft daarom zowel een schaduwarchief van de documenten in het Rijksarchief te Antwerpen m.b.t. Kapellen als krantenknipsels over de meest recente gebeurtenissen in de gemeente. Dankzij vele vrijwilligers werd een uitgebreide collectie persknipsels aangelegd over Kapellen en zijn bewoners. Ook op dit moment wordt de collectie nog aangevuld. Hiervoor raadplegen de leden enkele Vlaamse kranten, zoals Gazet van Antwerpen, Het Nieuwsblad en Het Laatste Nieuws. Ook de lokale pers wordt uitgepluisd: Echo, Het Aankondigingsblad, De Polder en De Koopjesgids worden systematisch geraadpleegd, naast enkele andere bladen waaruit sporadisch een bericht gehaald wordt. Alle persknipsels worden thematisch geklasseerd (meer dan 1500 onderwerpen). Voor nuttige gegevens over het gemeentelijk leven in Kapellen kan de onderzoeker in de verzamelde lokale pers terecht. Er zijn collecties van Infoblad Kapellen, De Nieuwe Week en Pachter Jan van Kapellen. Ook de parochiebladen van Kapellen en Hoogboom worden bijgehouden. In totaal beslaat de collectie lokale pers ca. 4 strekkende meter. De vele kopieën van foto’s (28 archiefdozen) en prentkaarten over Kapellen en zijn bewoners geven een mooi beeld van het gemeentelijk leven in de afgelopen eeuw. De oudste gekopieerde foto’s dateren van rond de eeuwwisseling (ca. 1900) en de oudste prentkaart is van 1898. Ze zijn geordend volgens straat of persoon. Ook zijn er enkele dozen met dia’s (o.a. van de scouts, de chiro, optochten, 100-jarigen, opvoedkundige dia’s…). Veel gegevens over de lokale politiek, de handelaars, kermissen en feesten, evenementen… in Kapellen vinden we op de affiches. Zo werden de verkiezingsaffiches uit Kapellen bijgehouden sinds ca. 1900. In totaal bevat de collectie ca. 2 strekkende meter (oudste ca. 1875). Heel interessant zijn de meer dan 50 bouwplannen (en kopieën). Het gaat zowel om particuliere gebouwen in Kapellen (huizen, villa’s en kastelen) als om gebouwen met een eerder openbaar karakter, met o.m. plannen van de gemeentelijke jongens- en meisjesschool, de kerk van Putte (1895-1896), het oud en het nieuw (Beukenhof) gemeentehuis, het station (1900), de pastorij (nu een cultureel centrum), het fort van Kapellen en het poloplein. Er is ook een kaartencollectie (kopieën, reproducties en originelen) met o.m. kadasterplannen (oudste origineel uit 1906), stafkaarten, technische kaarten (regie van de telefoon, de spoorwegen), verkavelingsplannen en plannen i.v.m. grenscorrecties. In het documentatiecentrum is ook audio-, video- en digitaal materiaal aanwezig. Zo zijn er een 10-tal fonograafbanden (van vóór 1914) en een 30-tal 8mm-films. Daarnaast is er een collectie acetaatfilms met educatieve filmpjes van telkens enkele minuten. Ze maken deel uit van het archief van de oude meisjesschool van Kapellen. Ook moderne digitale dragers hebben een plaats in het documentatiecentrum. Zo worden 7 à 10 cd-roms bewaard over uiteenlopende onderwerpen. Ook verschillende digitale inventarissen en gedigitaliseerde geboorte-, overlijdens- en huwelijksregisters van zowel Kapellen als enkele naburige gemeenten (17) zijn te raadplegen. De heemkring beschikt over een heemkundige bibliotheek, met hoofdzakelijk werken over Kapellen, Hoogboom en de omliggende gemeenten. Ook werken van lokale auteurs, zoals Jozef Muls, Dirk Van Mechelen, Luc Lamine, Raf Verhulst en Geert Vingerhoets treffen we er aan. Alle boeken samen hebben een omvang van ca. 10 strekkende meter (oudste werk: midden 19e eeuw). Daar maken ook enkele encyclopedieën en naslagwerken (ca. 2,5 meter) deel van uit. Ten slotte vinden we in de heemkundige bibliotheek ca. 29 reeksen tijdschriften. Die behandelen veelal heemkundige onderwerpen en bestaan voor een groot gedeelte uit periodieken van naburige heemkundige kringen. Alle tijdschriften beslaan samen ca. 11 à 12 strekkende meter. Een belangrijke plaats in het documentatiecentrum is voorbehouden voor het archief, met o.m. de collectie kopieën uit het Rijksarchief in Antwerpen. Het gaat om een schaduwarchief van het hedendaags en een gedeelte van het oud archief van Kapellen, Hoogboom en Zilverenhoek (158 ringmappen of 12 à 13 meter). Belangrijk is ook het Fonds Vic Wauters. Dat bestaat uit fiches met gegevens over meer dan 35.000 personen uit de oude heerlijkheid Ekeren. Daarnaast beschikt de heemkring over enkele verenigingsarchieven: de CMBV (Christelijke Middenstands en Burgers Vrouwen, 1952-1981), het ACW (1930-), de Scouts van Kapellen (1938-2000), de KWB (1934-), de Fanfare Sint-Cecilia (ca. 1850-), Heemkring Hoghescote vzw (1968-) en voetbalclub Cappellen FC (1905-1936). Ook fragmenten van de archieven van de KAV en het Davidsfonds (de jaren 1950-) worden hier bewaard. Ook van de gemeentelijke meisjesschool beschikt de heemkring over enig archiefmateriaal. Ten slotte is het volledige archief van de Kapellense Sint-Sebastiaans Gilde (1621-2000) aanwezig. Van de gilde beschikt men zelfs over de oprichtingsakte uit 1621 en een tweetal vlaggen. Ook van de Fanfare Sint-Cecilia (2 stuks), Cappellen FC, de Jufferbond, de Kajotsters, de Kajotters (5 stuks), de gemeentelijke jongensschool (2 stuks) en de gemeentelijke meisjesschool beschikt men over vlaggen (in totaal 15 stuks). Tot slot vinden ook familiekundigen hun gading in het documentatiecentrum dankzij de kopieën uit het parochiearchief en de burgerlijke stand, de ca. 10.000 bidprentjes (oudste: ca. 1840), de 3000 à 4000 rouwbrieven (oudste: eind 19e eeuw) en een 8-tal stambomen of kwartierstaten. Kevin Geuens |
