| Het documentatiecentrum van de heemkring Als ice can vzw uit Arendonk bevindt zich in hetzelfde gebouw als het Heem- en Sigarenmuseum. Dit museum, ook een verwezenlijking van de heemkring, focust vooral op lokale gegevens: de valkerij, Jan van Eyck (aan wiens motto de kring zijn naam ontleent), Arendonk als grensdorp en natuurlijk de sigarenindustrie. Op het gebied van het beheer en de inventarisatie van het documentair erfgoed zette de heemkring al een grote stap naar digitalisering. Zo worden alle archiefstukken ingescand en opgeslagen op zowel cd-rom als harde schijf. Daarnaast worden er ook papieren kopieën van de stukken bewaard. De heemkring is eigenaar van verschillende archiefbestanden (veelal kopieën), o.m. uit het gemeentearchief van Arendonk. De oudste gekopieerde documenten dateren uit de 17e eeuw. Het gaat wat de 17e en 18e eeuw betreft o.m. om processen (1652-1653, 1714-1718), volkstellingen (1642), keurboeken (1614, 1699, 1714), een visitatie der palen van de Vroente der Vrijheden van Arendonk en Turnhout (1644), een lijst van borgbrieven en andere documenten m.b.t. het poorterschap (1645-1787), een lijst van de inwoners van Arendonk uit 1755 en het Setboek van Arendonk uit 1750-1751. Uit de 19e eeuw vermelden we: enkele documenten i.v.m. de migratie uit (1867-1900) en naar (1890-1900) Arendonk, het repertorium van minuten van akten en vonnissen van het vredegerecht (1803-1825) en de verslagen van de gemeenteraad (1818-1867) en het schepencollege (1818-1888). Ten slotte zijn er enkele 20ste-eeuwse kiezerslijsten van Arendonk (1983, 1987, 1994). Ook genealogen vinden hier informatie, met o.a. de burgerlijke stand van Arendonk (1881-1900) en van Dessel (1797-1910) (in kopievorm). Ook parochiearchieven zijn vertegenwoordigd in het documentatiecentrum. Zo vinden we er kopieën van de parochieregisters van Arendonk (dopen 1612-1808, huwelijken 1612-1850, overlijdens 1634-1800), maar ook genealogische gegevens van enkele naburige gemeenten, zoals de parochieregisters van Dessel (dopen 1612-1670, huwelijken 1567-1948, overlijdens 1748-1771), Ravels en Weelde (1340-1880), Retie (1602-1797) en delen van die van Turnhout (1647-1649, 1656-1696). De Arendonkse heemkring bewaart enkele verenigingsarchieven: het volledige archief van het Davidsfonds Arendonk (1906-2000), de archieven (of gedeelten ervan) van de KAV (1983-1996), de oud-studentenbond, de Biegilde, de Sint-Sebastiaansgilde en de eigen heemkring (vanaf 1976). Ook enkele familiearchieven, zoals dat van de families Van Hove (eind 19e eeuw-1900), Van Praet (vanaf ca. 1700), Rosa (19e eeuw), Biart en Donez zijn te raadplegen in het documentatiecentrum. Tot slot zijn er de gegevens van verschillende sigarenfabrieken. Lange tijd stonden Arendonk en omgeving bekend om de tabaksnijverheid. De heemkundige bibliotheek bestaat uit ca. 1500 boeken, een 10-tal encyclopedieën en naslagwerken, en ongeveer 10 strekkende meter tijdschriften. Thema’s zijn, naast heemkunde, de lokale en algemene geschiedenis, literatuur en kunst. Ook wetenschappelijke en economische werken en schoolboeken vinden er een plaats. De tijdschriftencollectie bestaat vooral uit publicaties van andere (naburige) heemkundige kringen. In het documentatiecentrum worden ca. 3000 foto’s van Arendonk en zijn bewoners bewaard. De oudste dateert van rond 1900. Samen met de 700 à 800 prentkaarten die de heemkring bezit, geven ze een mooi overzicht, o.m. van de evolutie van het Arendonkse centrum in de laatste honderd jaar. Van groot lokaal belang zijn de thematische dossiers die de heemkring aanlegde over de valkerij, de sigarennijverheid en Jan van Eyck. Niet onbelangrijk zijn enkele kleinere collecties: kaarten en plannen, met o.m. een figuratieve kaart van Arendonkse straten en voetwegen (ca. 1749), kopieën van kadasterplannen, militaire kaarten, een blauwdruk van de O. L. V.-kerk (ca. 1901) en plannen van de verbouwingen van het Heemhuis (ca. 1998). Verder zijn er affiches (ca. 20/25, o.a. over de Kermisfeesten 1884, Toneelstuk Barter Pegh 1949, een verkoop van gronden in 1930), bidprentjes (ca. 2500 stuks), rouwbrieven (ca. 1440 stuks) en ca. 50 stambomen en kwartierstaten. Uitzonderlijk is dat een van de stambomen reeds in 1702 opgemaakt werd (kopie). We vermelden tot slot 4 langspeelplaten, 9 cassettes en een 11-tal cd’s en videocassettes, met vooral aandacht voor het Arendonkse dialect, liedjes en muziek. Kevin Geuens |
